Dit was geen bezuinigingsactie. Ik gaf in die periode niet bijzonder veel uit. Het was nieuwsgierigheid: ik merkte dat ik gedachteloos aan het scrollen was in webshops op momenten dat ik niets nodig had, en ik wilde weten wat er zou gebeuren als dat er een maand uit was.
De regels
- Geen aankopen in webshops. Fysieke winkels mochten wel.
- De apps van de grote webshops van mijn telefoon.
- Uitgelogd op mijn laptop, opgeslagen wachtwoorden verwijderd.
- Uitzondering: iets dat echt kapot is en vervangen moet worden.
Dat laatste is niet voorgekomen.
Week één was vervelender dan verwacht
Ik betrapte mezelf ongeveer tien keer op het openen van een app die er niet meer stond. Tien keer in een week, zonder dat ik iets wilde kopen. Dat aantal schrok me.
Het waren steeds dezelfde momenten: in de rij bij de kassa, op de bank tijdens een saaie serie, en 's avonds in bed. Nooit een moment waarop ik dacht "ik heb X nodig". Altijd een moment waarop ik niets aan het doen was.
Week twee en drie: de lijst
Ik ben gaan opschrijven wat ik had willen bestellen. Aan het eind van de maand stonden er negen dingen op. Dat was minder dan ik dacht.
Toen de maand voorbij was, heb ik de lijst doorgenomen. Van de negen heb ik er twee besteld: een boek dat ik voor werk nodig had en een fietsslot. De andere zeven waren weg — niet als opoffering, maar omdat ik ze werkelijk niet meer wilde. Precies hetzelfde effect als bij de 30-dagenlijst, maar dan geconcentreerder.
Wat ik er echt van heb geleerd
Het gaat niet over spullen
Ik gebruikte webshops als tijdverdrijf, zoals andere mensen sociale media gebruiken. Het aankopen was bijvangst. Dat is een ander probleem dan "te veel uitgeven" en het vraagt om een andere oplossing.
Wrijving werkt beter dan wilskracht
De maand slaagde niet doordat ik sterk was. Hij slaagde doordat ik was uitgelogd. Elke keer dat ik iets wilde kopen, moest ik mijn wachtwoord opzoeken en mijn adres invullen — en dat is genoeg. Twee minuten extra is voldoende om een impuls te laten wegzakken.
Dat is dezelfde reden dat mijn buffer bij een andere bank staat, zie Potjes maken. Systeem verslaat discipline, elke keer.
Fysiek winkelen bleek geen probleem
Ik was bang dat ik het zou verplaatsen naar de winkelstraat. Dat gebeurde nauwelijks. Naar de stad gaan kost moeite en tijd, en je moet het ding dragen. Al die wrijving zit er online niet, en dat is precies waarom het online zoveel makkelijker misgaat.
Wat ik heb gehouden
De apps staan er nog steeds niet op, ruim twee maanden later. Ik ben nog steeds uitgelogd op mijn laptop; het inloggen kost me twintig seconden en die twintig seconden zijn precies de bedoeling.
Wat ik niet heb gehouden: de lijst. Die is opgegaan in mijn gewone 30-dagenlijst. Eén systeem is genoeg.
